Những gia đình Mỹ chật vật với chi phí sưởi ấm nghìn USD

Nhiều hộ gia đình Mỹ được dự báo sẽ phải chi khoảng 995 USD cho sưởi ấm trong mùa đông năm nay, khi giá năng lượng tăng, còn thời tiết khắc nghiệt hơn.

08:54 23/01/2026

Madeline Marchiano, 61 tuổi, cư dân thành phố Philadelphia, bang Pennsylvania, không dám chỉnh nhiệt độ đủ cao để làm ấm toàn bộ ngôi nhà vì chi phí sưởi ấm mùa đông năm nay tăng vọt. Không đủ tiền để thay cửa sổ đã cũ và thường bị gió lùa, bà chọn cách tránh sử dụng những phòng lạnh hơn để tiết kiệm chi phí sưởi ấm.

"Hóa đơn sưởi ấm lại khiến áp lực chi tiêu nặng gánh hơn", Marchiano nói, cho rằng giá thực phẩm và các mặt hàng thiết yếu khác cũng đang đắt đỏ quá mức. Sống bằng khoản thu nhập cố định, bà cố gắng cầm cự qua mùa lạnh. "Tôi cố sống sót. Giống mọi người, tôi lúc nào cũng lo lắng về đủ loại hóa đơn", bà nói.

Ngay cả trước khi mùa đông bắt đầu, các nhóm bảo vệ người tiêu dùng tại Mỹ đã cảnh báo chi phí sưởi ấm đợt này sẽ tăng, trong bối cảnh nhu cầu điện tăng mạnh và các dự án cải tạo đường ống khí đốt cùng hạ tầng khác khiến nhiều công ty năng lượng nâng giá bán.

Hiệp hội Giám đốc Hỗ trợ Năng lượng Quốc gia (NEADA) tháng trước dự báo các hộ gia đình Mỹ có thể cần chi trả trung bình 995 USD cho sưởi ấm trong mùa đông này, tăng 9,2% so với năm ngoái. Tổng chi phí cuối cùng còn phụ thuộc vào mức độ khắc nghiệt của mùa đông năm nay.

Tại Philadelphia, thời tiết đến giữa tháng 1 được mô tả là khắc nghiệt, với dự báo về đợt không khí lạnh Bắc Cực và khả năng xảy ra bão tuyết, có thể khiến mức tiêu thụ năng lượng tăng thêm. Theo nhà khí tượng Chad Merrill của AccuWeather, nhiệt độ trung bình tại Philadelphia đến giữa tháng này là khoảng 2,33°C. Đây cũng là mức nhiệt thấp thứ sáu của vùng trong 26 năm qua và thấp hơn khoảng 6 độ so với mùa đông 2023-2024.

Chính quyền bang đã cấm các công ty tiện ích hoãn cung cấp dịch vụ đối với nhóm hộ thu nhập thấp trong mùa đông. Dù vậy, những khách hàng chậm thanh toán hóa đơn điện, khí đốt vẫn đối mặt nguy cơ bị cắt dịch vụ sau khi biện pháp này hết hiệu lực vào cuối tháng 3.

"Đống hóa đơn rồi sẽ nhấn chìm bạn", Luz Laboy, chuyên viên hỗ trợ các hộ thu nhập thấp tìm đường qua "mê cung" các chương trình trợ cấp, bình luận về tình trạng hóa đơn sưởi ấm mùa đông không được thanh toán đúng hạn ở Pennsylvania.

Một số hộ gia đình có thể xin hỗ trợ liên bang qua Chương trình Hỗ trợ Năng lượng Nhà ở cho Người Thu nhập thấp (LIHEAP), gồm khoản trợ cấp thường niên và gói hỗ trợ khẩn cấp có hạn mức tối đa 1.000 USD. Vài chương trình khác tại Pennsylvania cho phép những hộ gia đình có khoản nợ đọng tiền điện, khí đốt lớn lập kế hoạch trả góp hàng tháng hoặc xin hỗ trợ sửa chữa thiết bị trong nhà.

Jose Rosario, 75 tuổi, một người hưu trí đang sống bằng khoản trợ cấp An sinh Xã hội 1.038 USD mỗi tháng, phải tìm đến tổ chức của Laboy xin hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ LIHEAP. Ông đang nợ tiền khí đốt gần 4.000 USD, trong khi mỗi tháng còn phải trả thêm 375 USD tiền thuê căn hộ tầng hầm.

Một khách hàng khác là Linda Croskey, đang phải mượn máy sưởi từ chị gái vì hệ thống sưởi của gia đình bị hỏng sau 70 năm sử dụng.

Croskey, 61 tuổi, từng không đủ điều kiện nhận LIHEAP do thu nhập những năm trước cao hơn mức quy định. Nhưng năm ngoái, bà dành nhiều thời gian chăm sóc chồng bị đột quỵ, khiến thu nhập từ công việc môi giới bảo hiểm giảm xuống. "Tôi chỉ hy vọng có sưởi, chẳng nghĩ gì nhiều hơn", bà chia sẻ.

Laboy cho biết số người nộp đơn xin LIHEAP mùa đông này tương đương năm ngoái, nhưng thủ tục xét duyệt giờ đây khó khăn hơn. "Áp lực năm nay lớn hơn rất nhiều", bà giải thích rằng chương trình trì trệ hơn một phần do chính phủ Mỹ đóng cửa cuối năm ngoái.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng cắt giảm nhân sự cho LIHEAP tại Washington vào đầu năm. Các đề xuất ban đầu còn tìm cách cắt toàn bộ ngân sách cho chương trình, nhưng Quốc hội Mỹ cuối cùng đã duy trì nguồn tài trợ.

Giá khí đốt tăng trong mùa đông này chủ yếu liên quan chi phí thay thế hạ tầng cũ kỹ, theo giáo sư kinh tế năng lượng và môi trường Seth Blumsack của Đại học Bang Pennsylvania. Yếu tố này cũng góp phần đẩy giá điện lên, dù động lực tăng giá lớn hơn là nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu tiêu thụ nhiều năng lượng.

"Nhu cầu điện ở Mỹ đang tăng theo cách mà chúng ta đã không thấy trong nhiều thập kỷ", Blumsack nói, đồng thời chỉ ra việc nhiều tổ máy phát điện cũ đã quá hạn sử dụng đang thách thức nỗ lực bình ổn giá.

Nghị sĩ bang Pennsylvania Heather Boyd cho biết hóa đơn điện và khí đốt gần nhất của bà là 860 USD, tăng từ 660 USD của tháng trước, cho căn nhà rộng khoảng 130 m2 ở vùng ngoại ô Philadelphia. Bà nêu con số này tại phiên điều trần hồi đầu tuần, để nhấn mạnh gánh nặng chi phí năng lượng đối với người dân.

"Khi đến cả tôi còn khó trang trải, thì người dân trong cộng đồng của tôi sẽ khó khăn đến mức nào", Boyd nói.

Giám đốc điều hành NEADA Mark Wolfe nhận định tình cảnh chật vật với chi phí sinh hoạt đang không chỉ ảnh hưởng đến những hộ gia đình nghèo nhất tại Mỹ, mà đang lan rộng đến cả những gia đình trung lưu, để rồi "trở thành vấn đề chính trị".

Thanh Danh (Theo AFP)