Vì sao một năm của người già trôi nhanh hơn người trẻ?

Các nhà khoa học cho rằng khi con người già đi, não bộ xử lý hình ảnh chậm hơn và ít tiếp nhận trải nghiệm mới, khiến cảm giác thời gian trôi nhanh gấp nhiều lần thời trẻ.

22:41 07/01/2026

Kỳ nghỉ hè thuở nhỏ dường như dài vô tận, trong khi một tháng hay một năm của người trưởng thành lại "trôi qua trong chớp mắt". Khảo sát của hai nhà tâm lý học Friedman và Janssen (Mỹ) trên gần 2.000 người cho thấy 60% người lớn tuổi cảm nhận 10 năm vừa qua trôi nhanh hơn hẳn so với quá khứ.

Giáo sư Adrian Bejan, Đại học Duke (Mỹ), lý giải hiện tượng này dưới góc độ vật lý thần kinh. Ông cho biết khi còn trẻ, não bộ tiếp nhận và xử lý lượng lớn thông tin mới. Mỗi trải nghiệm đều được ghi nhận kỹ lưỡng, khiến "thời gian tâm trí" kéo dài ra. Ngược lại, khi lão hóa, mạng lưới thần kinh phức tạp hơn khiến tín hiệu di chuyển chậm lại, não ghi nhận ít hình ảnh mới hơn trong cùng một đơn vị thời gian thực, tạo ra cảm giác ngày tháng trôi nhanh.

Bên cạnh tốc độ xử lý, "lý thuyết tỷ lệ" cũng là một nguyên nhân. Nhà thần kinh học Santosh Kesari (Mỹ) đưa ra ví dụ: Với một đứa trẻ 10 tuổi, một năm chiếm tới 10% cuộc đời, là một quãng thời gian khổng lồ. Nhưng với người 60 tuổi, một năm chỉ chiếm chưa đầy 2% quỹ thời gian sống.

"Cảm giác này càng rõ rệt vì người lớn ít có trải nghiệm mới. Khi cuộc sống lặp lại theo thói quen, não bộ không cần tốn năng lượng để ghi nhớ chi tiết, khiến ký ức về thời gian bị rút ngắn", ông Kesari nói.

Nghiên cứu của Đại học Cambridge (Anh) trên những người từ 18 đến 88 tuổi cũng củng cố quan điểm này. Họ nhận thấy não người lớn tuổi ít chuyển sang trạng thái hoạt động mới hơn người trẻ, dẫn đến việc cảm nhận thời gian bị trôi tuột.

Hiện tượng này có thể gây ra hệ lụy về sức khỏe tinh thần như lo âu, nuối tiếc quá khứ hoặc cảm thấy cuộc sống trống rỗng.

Để khắc phục, các chuyên gia khuyên mọi người nên "đánh lừa" não bộ bằng cách liên tục tạo ra ký ức mới. Thử những sở thích mới, nghe một thể loại nhạc khác lạ, đi du lịch hoặc đơn giản là thay đổi cung đường đi làm hàng ngày... sẽ buộc não bộ phải xử lý nhiều thông tin hơn, giúp thời gian dường như chậm lại và cuộc sống trở nên "dày" hơn.

Ngọc Ngân (Theo Yourtango)